Oczy starszej kobiety

Anatomia oka

Jak działa wzrok

Ludzkie oko uważa się za najbardziej skomplikowany organ ciała – za prawdziwy cud natury. Oko składa się z wielu części, z których każda odgrywa istotną rolę w złożonym procesie widzenia. Pod wieloma względami ludzkie oko działa jak aparat: światło przechodzi przez różne części oka, aby utworzyć obraz – wyraźny obraz, jeżeli oko jest zdrowe.

Części oka

Otaczający świat możemy widzieć dzięki światłu docierającemu do oczu, a także dzięki różnym częściom oka przetwarzającym promienie światła.

Kiedy światło przechodzi przez oko, poszczególne jego części współpracują przy przesyłaniu docierających informacji wzrokowych do mózgu. Mózg przekłada informacje na obraz.

Oko można podzielić na trzy części: przednią, środkową i tylną. Światło dociera do przedniej części oka, w której jest natychmiast załamywane przez rogówkę. Następnie przechodzi ono przez soczewkę do środkowej części oka, w której promienie światła są skupiane w jednym punkcie na siatkówce znajdującej się w tylnej części oka. Siatkówka odbiera promienie światła i przesyła informacje wzrokowe za pośrednictwem nerwu wzrokowego do mózgu.

  • Przednia część oka

    1. Twardówka: Twardówka to biała zewnętrzna część, która tworzy i podpiera strukturę oka.
    2. Rogówka: Rogówka to przezroczysta przednia część oka, która zakrzywia światło docierające do oka.
    3. Źrenica: Źrenica jest otworem znajdującym się pośrodku tęczówki, przez który światło dociera do oka.
    4. Tęczówka: Tęczówka zmienia rozmiar źrenicy, co z kolei reguluje ilość światła docierającego do oka.
    5. Spojówka: Spojówka to przezroczysta osłona twardówki, która pomaga utrzymać nawilżenie zewnętrznej części oka.

    Powieki i rzęsy chronią oko przed kurzem i innymi zanieczyszczeniami, które mogłyby zadrapać oko. W przedniej części oka dostrzec można rogówkę, źrenicę, tęczówkę, twardówkę i spojówkę.

  • Środkowa część oka

    6. Naturalna soczewka: Naturalna soczewka to przezroczysta struktura zawieszona w oku za tęczówką, która pomaga skupiać światło na siatkówce. Znajduje się ona w torebce, a w miejscu utrzymują go włókna obwódkowe.
    7. Ciało szkliste: Ciało szkliste to przezroczysta galaretowata substancja wypełniająca komorę ciała szklistego. Pomaga ona utrzymać kształt oka.

    Po przejściu przez źrenicę światło dociera do soczewki. Można ją uznać za wejście do środkowej części oka, która kończy się na siatkówce. Światło dociera do soczewki, która zmienia kształt, aby dopasować się do odległości między okiem a obserwowanym przedmiotem, i skupia światło w jednym punkcie na tylnej części oka. Przestrzeń między naturalną soczewką a tylną częścią oka nazywa się komorą ciała szklistego.

  • Tylna część oka

    8. Siatkówka: Siatkówka to cienka warstwa światłoczułych komórek wyściełających tylną część oka.
    9. Plamka żółta: Plamka żółta to niewielkie pomarańczowe miejsce na siatkówce o wysokim skupieniu fotoreceptorów, które są czułe na światło. Plamka żółta odpowiada za widzenie centralne, wysoką rozdzielczość i widzenie barw. Widzenie centralne jest konieczne do wykonywania czynności, w których szczegóły wzrokowe są ważne, takich jak czytanie czy prowadzenie pojazdów.
    10. Nerw wzrokowy: Nerw wzrokowy to wiązka włókien nerwowych znajdująca się w tylnej części oka, która przekazuje informacje wzrokowe z siatkówki do mózgu.

    Wyściółka tylnej części oka nazywana jest siatkówką. Siatkówka składa się z milionów receptorów, które odbierają docierające promienie światła. Receptory przekształcają promienie światła na impulsy elektryczne, które następnie przesyłane są za pośrednictwem nerwu wzrokowego do mózgu, w którym powstaje obraz.

    Do oka przyczepia się sześć mięśni nazywanych mięśniami zewnętrznymi gałki ocznej. Są to jedne z najbardziej aktywnych mięśni w organizmie, które umożliwiają oku poruszanie się bez konieczności obracania głowy. Ta grupa mięśni koordynowana przez mózg potrafi kurczyć się w mniej niż jedną setną sekundy, umożliwiając oku śledzenie szybko poruszających się przedmiotów.

Jak działa wzrok

Od światła do wzroku
Wzrok zaczyna się w rogówce z przodu oka, która zakrzywia światło docierające do źrenicy. Otwór ten wygląda jak czarna kropka pośrodku oka. Tęczówka, kolorowy pierścień otaczający źrenicę, otwiera się i zamyka, kontrolując ilość światła przez nią docierającą. Za źrenicą światło przechodzi przez naturalną soczewkę, która dodatkowo zakrzywia światło na tylnej części oka.

Przesyłanie informacji wzrokowych do mózgu
Cienka warstwa komórek, nazywana siatkówką, wyścieła tylną część oka. Siatkówka zbudowana jest z milionów receptorów i nerwów, które wykrywają obraz powstający dzięki układowi optycznemu oka – podobnie jak piksele tworzą obraz w aparacie cyfrowym. Receptory i nerwy wysyłają informacje do nerwu wzrokowego, który przekazuje je do mózgu.
W przypadku prawidłowego wzroku informacje z obu oczu łączone są przez mózg w jeden trójwymiarowy obraz, co pozwala nam dostrzegać głębię obrazu.

Idealny wzrok
Stan, w którym wzrok jest zdrowy i idealnie skupiony, nazywa się emmetropią – słowo to pochodzi z języka greckiego i oznacza równomierność. Proporcje poszczególnych części oka muszą być do siebie dopasowane, aby światło skupiało się dokładnie na tylnej części oka. Miejsce, w którym znajduje się ognisko w stosunku do soczewki, decyduje o mocy refrakcyjnej oka. Moc refrakcyjna mierzona jest w dioptriach. Zero dioptrii oznacza emmetropię.